Co się dzieje z nadmiarem prądu z fotowoltaiki?

W słoneczne dni panele fotowoltaiczne mogą produkować więcej energii, niż budynek jest w stanie zużyć. Falownik zamienia energię z fotowoltaiki na energię elektryczną, a niewykorzystane nadwyżki trafiają do sieci energetycznej. Ich oddawanie podlega jednak określonym zasadom technicznym i rozliczeniowym.

Moc to nie energia. Skąd biorą się nadwyżki?

Moc, podawana w kW, określa chwilowy przepływ energii. Energia, liczona w kWh, informuje, ile prądu wyprodukowano lub zużyto w określonym czasie. Instalacja fotowoltaiczna najpierw pokrywa bieżące zużycie budynku, ewentualnie magazynuje energię w magazynie energii, a dopiero później oddaje nadwyżki do sieci.

Nadwyżki mocy oddawanej pojawiają się, gdy produkcja przewyższa zapotrzebowanie. W praktyce nadwyżki mocy czynnej wyznacza różnica między mocą instalacji a mocą pobraną przez odbiorniki oraz magazyn energii. Gdy wiele instalacji oddaje prąd jednocześnie, napięcie w lokalnej sieci może wzrosnąć.

Net-billing: co dzieje się z nadwyżką energii?

Nowi prosumenci rozliczają energię w systemie net billing. Prosument sprzedaje energię oddaną po cenie rynkowej, a jej wartość trafia na depozyt prosumencki. Środki te służą później do rozliczenia energii pobranej z sieci.

Dla instalacji uruchomionych od 1 lipca 2024 roku rozliczenie odbywa w okresach godzinowych – tzw. rozliczenia godzinowe. Pomiar pobranej i wyprodukowanej energii jest rejestrowany przez układy pomiarowo-rozliczeniowe. Wcześniejszy net metering, czyli system opustów, w zależności od okresu rozliczeniowego, rozliczał ilość energii. W systemie net billing rozliczana jest jej wartość, dlatego większe korzyści nadal daje zużywanie energii z produkcji na potrzeby własne.

Nadwyżki oddawanej mocy a moc przyłączeniowa

Prawo pozwala wprowadzać nadwyżki z instalacji fotowoltaicznej do sieci, ale tylko w określonych warunkach. Mikroinstalacja OZE może mieć do 50 kW mocy, a jej parametry muszą być zgodne z warunkami przyłączenia.

Mocy przyłączeniowej nie należy utożsamiać z mocą umowną określoną w umowie kompleksowej. Moc przyłączeniowa określa maksymalną wielkość mocy pobieranej lub wprowadzanej do sieci. Przekroczenie mocy umownej określonej dla obiektu dotyczy zazwyczaj nadmiernego poboru i może oznaczać dodatkowe opłaty.

Przy rozbudowie fotowoltaiki lub montażu magazynu energii trzeba uwzględnić wielkość instalacji, falownik, zabezpieczenia, bieżący pobór i ustawione ograniczenia eksportu.

Gdy sieć mówi “stop”…

Najwięcej problemów powoduje zbyt wysoka chwilowa moc czynna oddawana do sieci. W dni słoneczne napięcie może wzrosnąć do granicy 253 V. Po jej przekroczeniu falownik może ograniczyć produkcję albo czasowo się wyłączyć.

Nowoczesne falowniki wykorzystują funkcje Q(U) i P(U), które regulują moc bierną lub ograniczają moc czynną zależnie od średnich wartości napięcia. Nadwyżki mocy wyznaczoną przez parametry instalacji i sieci granicę powinny respektować automatycznie.

Jak ograniczyć straty i działać zgodnie z prawem?

Najlepszym rozwiązaniem jest zwiększenie autokonsumpcji. Pomagają w tym magazyny energii, pompa ciepła, podgrzewanie wody, ładowanie samochodu elektrycznego oraz inteligentne systemy sterowania.

System OPTI-ENER EMS Hewalex monitoruje energię pobraną, oddaną, wyprodukowaną i zużywaną. Pozwala też zarządzać urządzeniami według harmonogramów, priorytetów i produkcji z OZE. Zastosowanie sposobu wskazanego przez automatykę ogranicza eksport do sieci i zwiększa wykorzystanie energii z fotowoltaiki.

Nadmiar prądu z fotowoltaiki nie znika. Może zasilić dom, naładować magazyn energii albo zostać sprzedany do sieci. Instalacja musi jednak pracować zgodnie z warunkami przyłączenia i wymaganymi parametrami jakości energii. Im większe bieżące zużycie własnej produkcji, tym wyższa wartość inwestycji w fotowoltaikę.

Opublikowano: 08.2026